سرما زدگی بلای خانمانسوز کشاورزان شاهواری / راه حل عملی چیست؟
به گزارش خبرنگار شاهوار فردا، سرمازدگی سالانه میلیارد ها تومان به کشاورزی استان سمنان و به خصوص منطقه شاهوار آسیب می رساند بسیاری راه های مختلف را برای جلوگیری از این پدیده برگزیده اند مانند آتش زدن لاستیک و پلاستیک کشیدن روی درختان و … اما این کارها هیچ کدام کارساز نیستند.
آیا کشاورزان خطه شاهوار امسال هم باید نظاره گر به شماره افتادن نفس درختان باغشان باشند؟ شاهوار فردا برای پاسخ به این پرسش با احمد دزیانیان رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی استان سمنان به گفت و گو نشست:
راه حل های جلوگیری از سرمازدگی را توضیح دهید
سرمازدگی معضلی است در همه دنیا وجود دارد و معروف به سرمای دیر رس بهاره است که بعد از باز شدن شکوفه درختان از راه می رسد و خسارت های زیادی را به محصول وارد میکند.
کارهای متنوعی در دنیا و همچنین کشور ما برای جلوگیری از این پدیده انجام شده است مانند چاه معکوس، دکل باد، بخاری های باغی، سیستم های گرما ساز در باغ، ایجاد سایبان و ارقام مقاوم و یا دیر گل که این روش ها در کل دنیا مرسوم است اما سرمازدگی که از 2سال اخیر گریبان گیر کشاورزان شده تا نفس درختان را قطع کند کاملا متفاوت با سالیان گذشته است چرا که این نوع سرما به دلیل یک سری تغییرات اقلیمی اتفاق می افتد و تنها مختص ایران نیست.
این نوع سرمازدگی تنها به دلیل خسارت هایی ک انسان به محیطزیست وارد کرده ایجاد می شود از جمله گازهای گلخانه ای، سوخت های فسیلی و گاز متان همگی دست به دست هم دادند تا شاهد به راه افتادن جریانات خاصی در عرصه کشاورزی باشیم این نوع سرما که از قطب می آید و بر خلاف گذشته حالت نامنظم دارد همانند سیل های نابهنگام اخیر کشور است که باعث شده بود درخت های تبریزی با ۸ متر ارتفاع در پل دختر و معمولان همگی غرق در آب شوند سرما زدگی هم به همین صورت است کاملا غیر مترقبه و باورنکردنی که من در استان نام این اتفاقات اقلیمی را سیل خاموش گذاشتم که ارام و بی صدا نفس درخت را به شماره می اندازد و جان محصولی را که تازه گل انداخته و گونه اش سرخ شده بر روی درخت میگیرد.
در ۵ اردیبهشت ماه امسال که سر درختی ها شکل گرفته بود درختان میوه دمای 6درجه زیر صفر را به مدت 6ساعت تجربه کردند و دوام نیاوردند یخ زدگی بی سابقه بود انقدر وحشتناک که تا کنون چنین اتفاقی با این شدت گزارش نشده بود.
سرمازدگی ها زمانش به تاخیر افتاده و در اوایل اسفند ماه در حالی ک با گرمای هوا و باز شدن شکوفه ها مواجه هستیم سرما با شدت بالا که ناشی از تغییرات اقلیمی است به سراغ درختان می آید و مرکز تحقیقات برای سرمازدگی های مرسوم کارهایی را انجام داده است که یکی از آنها استفاده از سیستم های گرما زا و ارقام مقاوم است که 10سال گذشته طرح تحقیقاتی را در این رابطه شروع کردیم،تعدادی را که در کلکسیون مرکز داشتیم بعد از بروز سرما حداقل 30درصد بارداشتند که متحمل به سرما بودند مانند رقم جهانگیری و یا نوری دیر رس و یک رقم ایتالیایی که از لحاظ تجاری ارزش بازار پسندی آن به شاهرودی و قوامی نمی رسد و از این جهت ما در قالب یک طرح تحقیقاتی 10ساله بین ارقام تجاری و ارقام متحمل به سرما دو رگ گیری کردیم.
چه اقدام عملی را صورت داده اید؟
در ۴ سال گذشته به مقدار 1200ژنوتیپ جدید تولید کردیم که این کار در کشور منحصر به فرد است و در قطعه ای در مرکز به صورت جداگانه کاشتیم که در سرمای سال ۹۷ از 1200ژنوتیپ ۵ ژنوتیپ جان سالم از سرما به در بردند که کار بسیار ارزشمندی است و باید توسعه پیدا کند.
باتوجه به سرماهای اخیر تصمیم گرفتیم روش ها را تغییر دهیم در همین راستا طرح ایجاد سایبان را به صورت پایلوت در قالب یک طرح تحقیقاتی مقدماتش را فراهم و وسایل مورد نیاز آن را از گمرک وارد کردیم تا 1000متر را زیر پوشش ببریم و به یاری خداوند متعال پس از نتیجه گیری مثبت برای سال های آتی توسط صنعت گران ساخته و در اختیار باغداران قرار دهیم.
لازم به ذکر است که بنده بر حسب وظیفه این دسته از گزارشات را که همانند سیل و زلزله جز حوادث غیر مترقبه است در جلسه ستاد بحران به استانداری اعلام کردم.
ارتباط مرکز تحقیقات با کشاورزان و آموزش روش های جلوگیری از سرما به چه صورت است؟
ما در مرکز تحقیقات ارقام جهانگیری و نوری دیر رس را تکثیر کرده و در اختیار کشاورزان قرار می دهیم و به کشاورزانی که از مرکز تحقیقات نهال مورد نیاز خود را تهیه می کنند توصیه میکنیم که از نهال های قوامی و شاهرودی استفاده نکنند و به جای آن نوری و جهانگیری خریداری کنند تا اگر سرما زدگی اتفاق افتاد چند درصدی محصول برایشان باقی بماند.
در همین راستا مرکز همزمان برای آموزش باغداران کارگاه ها و کلاس های آموزشی به صورت مستمر و پایداد برگزار می کند و محققین معین هم در مراکز خدمات حاضر می شوند و با کارشناسان پهنه جهت انتقال موارد مورد نیاز و در میان گذاشتن آن با کشاورزان ارتباط برقرار می کنند.
میزان ارتباط مرکز تحقیقات با خانه کشاورز،جهاد و دیگر اصناف برای ترویج کشاورزی نوین چقدر است؟
مرکز تحقیقات کشاورزی ارتباط بسیار خوبی با انجمن صنفی کشاورزان در قالب تفاهم نامه ها از جمله دامغان،سمنان،گرمسارو بیشتر از همه شهرستان شاهرود داشته و همچنین در سال گذشته 50کارگاه آموزشی را برای آنان برگزار کرده ایم که حدود 30کارگاه دیگر هم قرار است تا پایان سال جاری در زمانی که کشاورزان کم کار تر هستند اجرا کنیم.
کارگاه های کشاورزی نوین در سال جاری برای توسعه کشت زعفران به سبک نو با همکاری انجمن صنفی کشاورزان برگزارشد که نحوه اطلاع رسانی آن به کشاورزان از طریق پیامک انجام می شود.
آیا با نصب پلاستیک و اجرایی کردن راهکار های قدیمی موافق هستید؟
خیر چرا که آتش زدن لاستیک و راه کار های این چنینی با تخریب مسائل زیست محیطی رو به رو است و در حال حاضر به خاطر تغییرات اقلیمی هیچ نظمی در سرما زدگی وجود نداشته و نخواهد داشت بنابراین این روش ها نیاز کشاورزان را برطرف نخواهد کرد و تنها مایه زحمت میشود.
ما در مرکز تحقیفات سال گذشته حتی یک عدد هم لاستیک آتش نزدیم و با توجه به پیش بینی های هواشناسی اعتقاد داشتیم که این کارها هیچ تاثیری برای سرمای 6درجه زیر صفر آن هم به مدت 6ساعت نخواهد داشت.
